PYP 1-сыныптарындағы сабақтарды бақылау: саяхаттау және тарихты білу – әлем мен адамдарды танудың жолы
Біздің мектебіміздің 1-сыныптарында IB PYP бағдарламасы аясында «Біздің кеңістік пен уақыттағы орнымыз» трансдисциплинарлық тақырыбы бойынша жүйелі жұмыс жалғасуда. Сабақтарды бақылау барысында саяхат тақырыбын зерттеу арқылы оқушылардың әлем, тарих және қоғамдағы адамның рөлі туралы түсініктерін кеңейтетіні, сондай-ақ әртүрлі пәндік салаларда алған білімдерін нақты өмірлік жағдайларда қолдана алатыны байқалды.
Юниттің орталық идеясы: Саяхаттау және тарихты білу әлемді және адамдарды тереңірек тануға көмектеседі.
Форма арқылы зерттеу: өткендегі саяхаттар
Сабақ барысында әңгімелер, иллюстрациялар, көліктің ескі және заманауи түрлерін салыстыру, уақыт сызықтарымен және көрнекі материалдармен жұмыс арқылы бірінші сынып оқушылары адамдардың бұрын қалай және не үшін саяхаттағанын анықтады.
Оқушылардың сұрақ қою, салыстыру және қарапайым қорытынды жасау дағдыларының дамуы байқалды. Балалар өз ойларын сипаттау үшін тілді белсенді қолданып, бұл коммуникативтік дағдылардың дамуына ықпал етті.
«Себептілік» зерттеу бағыты аясында оқушылар саяхаттың адам өміріне қалай әсер ететінін зерттеді: қандай жаңа білім алуға болатынын, қандай жаңалықтар ашылатынын, адамның өмір салты мен ойлау жүйесінің қалай өзгеретінін талқылады.
Саяхат контекстіндегі математика: тауға саяхат
Юниттің маңызды бөлігі — нақты өмірлік жағдаймен, яғни тауға саяхатқа дайындықпен тығыз байланысты математика сабақтары болды. Негізгі назар саяхат кезінде өзімен бірге алатын заттардың массасын зерттеуге бағытталды. Оқушылар киім, су, тағам, жабдықтар сияқты түрлі заттардың массасын өлшеп, салыстырып, есептеді, сондай-ақ қандай заттарды алу қажет, ал қайсысын үйде қалдыруға болатынын талқылады.
Практикалық тапсырмалар арқылы балалар: заттардың массасын салыстыруды; рюкзактың тым ауыр болмауы керектігін түсінуді; басымдықтарды анықтауды: тауға қандай заттарды алу маңызды, ал қайсысы аса қажет емес екенін ажыратуды үйренді.
Осылайша, математикалық дағдылар жеке-дара емес, юниттің зерттеу бағыттарымен тығыз байланыста дамып, оқушылардың шешім қабылдау және саналы таңдау жасау дағдыларын қалыптастырды.
Жауапкершілік: саналы және қауіпсіз саяхат
«Жауапты саяхат» зерттеу бағытына ерекше назар аударылды. Оқушылар саяхат кезіндегі мінез-құлық ережелерін, қоршаған ортаға қамқорлық таныту, қауіпсіздік шаралары және адамдар мен табиғатқа құрмет көрсету мәселелерін талқылады.
Бақылау нәтижелері көрсеткендей, 1-сыныптың өзінде-ақ балалар жауапкершілік ұғымын түсініп, оны нақты өмірлік жағдайларда қолдана алады. Бұл IB оқушы профиліндегі қамқорлық, саналы болу және жауапкершілік сияқты қасиеттердің қалыптасуымен тікелей байланысты.
PYP 1-сыныптарындағы сабақтарды бақылау «Кеңістікте және уақыттағы орнымыз» трансдисциплинарлық тақырыбының балалар үшін мағыналы саяхат контексті арқылы сәтті жүзеге асырылып жатқанын көрсетті. Тілдік пәндер, математика және оқушылардың жеке тәжірибесінің интеграциясы әлемді тұтас қабылдауға, ойлау, ынтымақтастық және жауапкершілік дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.
В 1 классах нашей школы в рамках программы IB PYP продолжается системная работа по трансдисциплинарной теме «Где мы находимся в пространстве и во времени». В ходе наблюдений уроков было отмечено, что изучение темы путешествий способствует расширению представлений учащихся о мире, истории и роли человека в обществе, а также позволяет применять знания, полученные в различных предметных областях, в реальных жизненных ситуациях.
Центральная идея юнита:
Путешествия и знание истории помогают глубже понять мир и людей.
В ходе уроков через рассказы, иллюстрации, сравнение старинных и современных видов транспорта, работу с временными линиями и наглядными материалами учащиеся первых классов изучали, как и с какой целью люди путешествовали в прошлом. Было отмечено развитие навыков задавания вопросов, сравнения и формулирования простых выводов. Дети активно использовали язык для выражения своих идей, что способствовало развитию коммуникативных навыков.
В рамках линии исследования «Причинность» учащиеся рассматривали, как путешествия влияют на жизнь человека: какие новые знания можно получить, какие открытия сделать, как меняется образ жизни и мышление людей.
Математика в контексте путешествия: поездка в горы
Важной частью юнита стали уроки математики, тесно связанные с реальной жизненной ситуацией — подготовкой к поездке в горы. Основной фокус был направлен на изучение массы предметов, которые человек берёт с собой в путешествие. Учащиеся измеряли, сравнивали и вычисляли массу различных предметов (одежды, воды, еды, снаряжения), а также обсуждали, какие вещи необходимо взять, а какие можно оставить дома.
Через практические задания дети учились:сравнивать массу предметов;понимать, что рюкзак не должен быть слишком тяжёлым; расставлять приоритеты: какие вещи важно взять с собой в горы, а какие не являются необходимыми.
Таким образом, математические навыки развивались не изолированно, а в тесной связи с линиями исследования юнита, формируя у учащихся навыки принятия решений и осознанного выбора.
Особое внимание уделялось линии исследования «Ответственное путешествие». Учащиеся обсуждали правила поведения во время поездок, заботу об окружающей среде, вопросы безопасности и уважение к людям и природе.
Результаты наблюдений показали, что уже в 1 классе дети способны осмысливать понятие ответственности и применять его в реальных жизненных ситуациях. Это напрямую связано с формированием профиля учащегося IB, таких качеств, как заботливость, осознанность и ответственность.
Заключение
Наблюдения уроков в 1 классах PYP показали, что трансдисциплинарная тема «Где мы находимся в пространстве и во времени» успешно реализуется через значимый для детей контекст путешествий. Интеграция языковых дисциплин, математики и личного опыта учащихся способствует формированию целостного восприятия мира и развитию навыков мышления, сотрудничества и ответственности.
In Grade 1 of our school, systematic work continues within the framework of the IB PYP programme on the transdisciplinary theme “Where We Are in Place and Time.” Classroom observations showed that exploring the theme of travel helps students broaden their understanding of the world, history, and the role of people in society, while also enabling them to apply knowledge gained from different subject areas in real-life contexts.
Central idea of the unit: Travel and knowledge of history help us gain a deeper understanding of the world and people.
During the lessons, through stories, illustrations, comparisons of traditional and modern forms of transport, work with timelines, and the use of visual materials, Grade 1 students explored how and for what purposes people travelled in the past. Development of skills such as asking questions, making comparisons, and drawing simple conclusions was observed. Students actively used language to express their ideas, which supported the development of communication skills.
Within the line of inquiry “Causation,” students examined how travel influences people’s lives: what new knowledge can be gained, what discoveries can be made, and how people’s lifestyles and ways of thinking change.
Mathematics in the context of travel: a trip to the mountains
An important part of the unit was mathematics lessons closely connected to a real-life situation — preparing for a trip to the mountains. The main focus was on exploring the mass of items that people take with them when travelling. Students measured, compared, and calculated the mass of various items (clothing, water, food, equipment), and discussed which items were necessary and which could be left at home.
Through practical tasks, students learned to: compare the mass of objects;understand that a backpack should not be too heavy;set priorities by deciding which items are important to take to the mountains and which are not essential. Thus, mathematical skills were developed not in isolation, but in close connection with the lines of inquiry of the unit, fostering students’ decision-making skills and conscious choices.
Special attention was given to the line of inquiry “Responsible travel.” Students discussed rules of behaviour during trips, care for the environment, safety considerations, and respect for people and nature.
The observation results showed that even in Grade 1, students are able to understand the concept of responsibility and apply it in real-life situations. This is directly linked to the development of the IB Learner Profile attributes such as caring, being principled, and being responsible.
Classroom observations in Grade 1 PYP demonstrated that the transdisciplinary theme “Where We Are in Place and Time” is being successfully implemented through a meaningful context of travel for students. The integration of language subjects, mathematics, and students’ personal experiences supports the development of a holistic understanding of the world, as well as thinking, collaboration, and responsibility skills.
